เบาะแสใหม่สู่ความเข้าใจสภาพอากาศ ของดาวเคราะห์แดง

จากการวิเคราะห์ภาพถ่ายกว่า 20 ปีของยานอวกาศ Mars Express และ ExoMars Trace Gas Orbiter ขององค์การอวกาศยุโรป (ESA) นักวิทยาศาสตร์ได้ติดตามพายุ​ฝุ่นหมุน (dust devils) จำนวน 1,039 ลูกบนพื้นผิวดาวอังคาร ซึ่งเป็นการศึกษาที่เปิดเผยข้อมูลใหม่เกี่ยวกับการเคลื่อนที่ของฝุ่นและลมบนดาวเคราะห์ที่แห้งแล้งที่สุดในระบบสุริยะ การค้นพบนี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้เข้าใจสภาพอากาศของดาวอังคารได้ชัดเจนขึ้น แต่ยังมีผลต่อการวางแผนภารกิจสำรวจในอนาคตอีกด้วยพายุฝุ่นหมุนเป็นปรากฏการณ์​ที่เกิดจากลมหมุนในแนวตั้งซึ่งยกฝุ่นขึ้นจากพื้นผิว พวกมันทำให้ลมที่มองไม่เห็นกลายเป็นสิ่งที่สามารถติดตามได้ผ่านภาพถ่าย

การศึกษานี้นำโดย Valentin Bickel จากมหาวิทยาลัยเบิร์น ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยใช้ระบบปัญญาประดิษฐ์ในการตรวจจับและวิเคราะห์ภาพถ่ายจากดาวเทียมเพื่อสร้างแคตตาล็อกพายุฝุ่นหมุนที่ครอบคลุม​ทั่วทั้งดาวอังคารเป็นครั้งแรกผลการศึกษาพบว่าความเร็วลมที่เกิดจากพายุฝุ่นหมุนบางลูกสูงถึง 158 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ซึ่งเร็วกว่าที่เคยวัดได้จากยานสำรวจบนพื้นผิว ​และเร็วกว่าที่แบบจำลองสภาพอากาศของดาวอังคารเคยคาดการณ์ไว้ นอกจากนี้ยังพบว่าพายุฝุ่นหมุนเกิดขึ้นบ่อยในฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อนของแต่ละซีกโลก และมักเกิดในช่วงกลางวัน โดยเฉพาะระหว่างเวลา 11:00–14:00 ตามเวลาท้องถิ่นของดาวอังคาร ซึ่งคล้ายกับการเกิดพายุฝุ่นหมุนบนโลก​

Ref.https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Mars_Express/Dancing_dust_devils_trace_raging_winds_on_Mars​
ผู้เรียบเรียง พ.อ.ท.หญิง ภัสสรัญ บุญหู้ ตรวจสอบโดย ร.ท.จักรพงศ์ ค้ามีผล